Het is zo dat

Ik ben niet altijd blij met wat politici ons brengen, maar met xc3xa9xc3xa9n ding wel: de niet aflatende stroom irritaal waarmee ze ons overspoelen. Maar aangezien het irritaal is hoor ik er eigenlijk niet blij mee te zijn. In ieder geval zijn ze goed voor voldoende vulling van mijn weblog.

Wat mij altijd enigszins irriteert zijn de volkomen loze bijzinnen waarmee ze hun volzinnen construeren:

Het is zo dat…
Als we het hebben over…
Ik besef me dat…
Ik heb geconstateerd dat…

Enzovoorts enzovoorts enzovoorts. De lijst kan haast tot in het oneindige worden uitgebreid. Ik begrijp dat ze deze vulmiddelen gebruiken terwijl ze in hun hoofd een prachtige volzin aan het bouwen zijn, maar net als met veel irritaal geldt: overdaad schaadt. Het maakt het allemaal veel wolliger en wijdlopiger en dat komt de duidelijkheid meestal niet ten goede.

Het is dus zo dat wanneer we het hebben over het is zo dat, ik heb geconstateerd dat ik me besef dat ik van mening ben dat ik dat aardig irritant vind, hetgeen mij aanleiding geeft te concluderen dat ik dat meen te moeten waarderen met een 7 op de irrischaal. Dus…

Advertenties

Een soort van

In hoeveel varianten ik deze verschrikkelijke uitspraak al heb gehoord weet ik niet, maar het zijn er tientallen. En iedere keer als ik het weer hoor slaat mijn irritatiemeter diep door in het rood. Het is als zoveel irritaal volkomen overbodig woordgebruik: een soort van.

De volgende varianten heb ik onlangs op radio en TV gehoord:
– In een radio-interview over verkeersveiligheid sprak een jongen op straat over een soort van rotonde.
– In het TV-programma Project Catwalk moesten kandidaten een kledingstuk maken met spullen die ze op straat vonden. Een van de "designers" had een stoel gevonden die volgens haar een soort van uit elkaar gerukt was.

Hoezo een soort van rotonde? Wat maakt deze rotonde zo bijzonder dat het geen gewone rotonde is? Of is een gewone rotonde ook een soort van rotonde? Als dat wel zo is, dan is het nog altijd "een soort rotonde" en niet "een soort van rotonde". Nog beter is natuurlijk te spreken over "een rotonde", maar dat ligt waarschijnlijk zodanig voor de hand dat je daar niet opkomt. En is een stoel die een soort van uit elkaar gerukt is, op een hele bijzondere manier uit elkaar gerukt? En hoe zie je dat dan? Of wil je hiermee aangeven dat je niet weet op welke manier de stoel uit elkaar is gerukt?

Het mag duidelijk zijn dat een soort van volkomen overbodig is en bovendien aartsdom klinkt. Blijkbaar vinden sommige mensen het interessant klinken als je een Engelse uitdrukking (a sort of) letterlijk vertaalt. Dan maakt het kennelijk niet uit dat je afgrijselijke wegwerptaal produceert. Het ergste is is dat ze dat zelf waarschijnlijk niet eens in de gaten hebben.

Ik vind een soort van een soort van uiterst irritant, daarom waardeer ik hem met een soort van 9. Een hele erge soort.

Quasi-chique bedrijfsnamen

Is u dat ook opgevallen? In de afgelopen jaren hebben steeds meer bedrijven zichzelf een chique bedrijfsnaam aangemeten. Deze namen bevatten meestal Latijnse klinkers of vervoegingen, zoals ae, -us, -is, -ium of -ion. Een paar voorbeelden:

De Nationale Woningraad (NWR) heet na een fusie Aedis
AGO en Ennia heten na een fusie Aegon
Asperion (online boekhoudbedrijf)
Tridion (softwarebedrijf)
De Nederlandsche Credietverzekering Maatschappij heet na een fusie Atradius
Lexus (opgeleukte Toyota)
Fortis (bank en verzekeraar)
Pretium (zeer agressieve carrier select telefoonaanbieder)
De marketingdeskundigen van Agis hebben wel heel erg hun best gedaan om een superchique naam te verzinnen voor een dochteronderneming: Aevitae.

En wederom vraag ik me af: waarom? Waarom is het nodig om een chic klinkende naam te gebruiken die verder helemaal niets betekent? Is dat soms een indicatie voor de kwaliteit van het bedrijf zelf of van de producten die ze leveren? Het lijkt heel wat maar als je de deur opendoet is er binnen waarschijnlijk niets. Bovendien zegt de naam dan helemaal niets over de aard of branche van een bedrijf. Wat is mis met De Jong Verzekeringen of Nederlandsche Credietverzekering Maatschappij? Helemaal niets natuurlijk.

Ik hou van namen zonder opsmuk:  Friesland Bank, HEMA (Hollandse Eenheden Maatschappij), BAM (Bataafse Aannemingsmaatschappij), KLM (Koninklijke Luchtvaartmaatschappij). Zoals ik al eerder heb gezegd ben ik geen doe-maar-gewoon-dan-doe-je-al-gek-genoeg-prediker, maar voor bedrijfsnamen wil graag een uitzondering maken. Ik vind het bijvoorbeeld heel jammer dat mijn ABN AMRO rekening straks een Fortis rekening wordt. Alleen al de naam is voor mij reden genoeg om naar een andere bank te gaan. En aangezien de weinige contacten die ik met Fortis heb gehad zeer teleurstellend waren, speelt de naam geen ondergeschikte rol en zal ik denk ik ook de daad bij het woord voegen.

Waarschijnlijk is dit een verloren strijd, maar toch roep ik heel bedrijvig Nederland op om alsjeblieft weer normale namen te gebruiken. Dan weten we tenminste weer waar we aan toe zijn. Tot die tijd veeg ik alle verlatijnste bedrijfsnamen op een hoop en krijgen ze van mij een 7 op de irrischaal.

Mijn persoontje

Alle mensen die in de derde persoon over zichzelf spreken moet je wantrouwen. Waarom? Omdat dit aangeeft dat die persoon zichzelf beter, mooier of wijzer wil voordoen dan hij of zij werkelijk is. En dan kun je jezelf direct afvragen waarom iemand dat doet. In ieder geval zal dat niet uit nobele motieven zijn, anders was een referentie aan de eerste persoon genoegzaam (oeps!) voldoende geweest.

Dus als Rita Verdonk tijdens prinsjesdag roept: "Er is nog ruimte voor Rita Verdonk!", dan gaan bij mij de alarmbellen rinkelen. Dergelijke licht narcistische uitspraken geven aan dat de persoon belangrijker wordt gevonden dan de inhoud, of dat de werkelijke inhoud dusdanig stinkt dat de persoon er levensgroot voor moet gaan staan in de hoop dat de vieze lucht niet te ruiken is. Rita is voor mij synonym aan irRITAnt. Haar voornaam is dan ook geen toeval.

Nog erger (ja, dat kan) vind ik mensen die het uit een misplaatst soort bescheidenheid hebben over mijn persoontje als ze het over zichzelf hebben. Jakkes, wat een afschuwelijke overdreven ouwe-jongens-krentenbrood-gezelligheid gaat hiervan uit. Dit is geen bescheidenheid maar smakeloze interessantdoenerij. Bah! Het is valse singularis modestiae, als enkelvoud van pluralis modestiae.

Als je het nodig vindt om je aanzien vanwege gebrek aan charisma op te poetsen, zeg dat dan gewoon, maar hou alsjeblieft op met mijn persoontje. Je zult het bijna niet geloven, maar er zijn alternatieven voor deze uitdrukking: ik, mij en mezelf.

Mijn persoontje is niet gecharmeerd van mijn persoontje, dus die krijgt van mij een 9 op de irrischaal.

Gevoegelijk

Sommige woorden kun je bijna willekeurig in elke zin gebruiken als een soort glijmiddel voor het gesmeerd uitspreken van de zin, terwijl ze doorgaans weinig toevoegen aan de boodschap. Veel gebruikt worden woorden als natuurlijk, zeg maar en ook.

Sommige van deze smeerwoorden hebben ook nog een intelligente bijklank, zoals gevoegelijk. Je kunt dit woord werkelijk overal tussen proppen zonder iets aan betekenis toe te voegen en toch intelligent over te komen. Een paar voorbeelden:

We kunnen gevoegelijk stellen dat…
Neem maar gevoegelijk aan dat…
Dat kunnen we gevoegelijk afschaffen.

Klinkt toch interessant, niet? Als je gevoegelijk weg zou laten doet dat niets aan de betekenis af, dus meer dan een smeer- of poetsmiddel is het niet. Een ander poetswoord in dezelfde categorie is genoegzaam. Merkwaardig genoeg hoor je dit woord meestal maar in xc3xa9xc3xa9n uitdrukking terugkomen:

Dat is genoegzaam bekend.

Wederom: wat voegt het toe? Niet zoveel, maar het bekt wel lekker. Je hoeft zelfs niet eens de betekenis van gevoeglijk (zonder e ja) of genoegzaam te kennen om toch indruk te maken op de ongelukkigen die gewenst of ongewenst naar jouw geklets moeten luisteren.

Lieve mensen, zullen we daarom gevoegelijk met zijn allen afspreken dat gevoegelijk en genoegzaam genoegzaam overbodig zijn en deze poetswoorden dus gevoegelijk achterwege te laten? Bij voorbaat dank. Tot iedereen zich aan de afspraak houdt waardeer ik gevoegelijk en genoegzaam gevoegelijk met een 7 op de irrischaal.