Verkeerd in goede staat

Er zijn twee soorten Nederlandstaligen: de ene soort weet niet wanneer een woord eindigt op een -d, -t of -dt en de andere soort ergert zich daar groen en geel aan. Het ligt voor de hand tot welke soort ik mezelf reken.

U hoeft slechts een bezoek aan marktplaats te brengen en u wordt getrakteerd op de een na de andere fout. En vaak wordt de betekenis van de zin dan ook compleet anders. Wat dacht u van verkeerd in goede staat? Dus het is verkeerd dat, zeg, het kinderfietsje, in goede staat is en dus doet u een goede koop als het fietsje volledig afgeragd is en van ellende in elkaar dreigt te zakken.

Vanzelfsprekend koopt u het fietsje met alles wat erbij hoord. Wat? Hoord? Ja, u leest het goed. Dit wordt werkelijk door mensen ingetypt. De enige verklaring die ik hiervoor kan verzinnen is dyslexie. In dat geval kan ik begrijpen dat mensen deze fouten maken en dat iemand er niet bij zet dat hij of zij dyslectisch is. Maar ik vermoed dat het maar al te vaak gemakzucht is: als er maar iets staat dat klinkt als een t dan zit het wel goed.

Dus voor iedereen die aan deze vorm van taalluiheid lijdt: leest u er alstublieft de regels nog even op na, te beginnen bij ’t kofschip. Ik beloof u: zo moeilijk is het echt niet.

Het eerste goede voornemen voor het volgend jaar is dus al genomen. Met een niet milde irriscore van 9 voor -d en -t fouten neem ik afscheidt (da’s heel luxe afscheid nemen) van 2007 en wens ik u allen een irritaalarm 2008. Ik blijf u en mezelf in de gaten houden.

Advertenties

Hoi hoi

Noem me van de oude stempel, noem me ouderwets of noem me desgewenst een ouwe lul, maar vroeger zei je hoi tegen iemand als je hem of haar tegenkwam en je zei dag, doeg of tot ziens als je weer afscheid nam.

In het begin van de jaren ’90 begonnen allerlei mensen bij de afsluiting van een telefoongesprek of bij het afscheid nemen opeens hoi te zeggen. Waar het vandaan kwam weet ik niet, maar het kwam zo onnatuurlijk op me over dat ik in eerste instantie niet eens begreep wat ze bedoelden. Maar na een serie hois begon ik eraan te wennen.

Na een jarenlange overdosis aan hois betrap ik mezelf er soms op dat ik ook wel eens hoi roep ter afsluiting en dan vooral als mijn gesprekspartner dat ook heeft gezegd. Toch erger ik me dan wel een beetje aan mezelf en kijk snel even om me heen of niemand het gehoord heeft. Alsof iemand dat zou opmerken, want heel Nederland roept inmiddels hoi bij het afscheid nemen.

Maar blijkbaar was xc3xa9xc3xa9n hoi nog niet genoeg, want massa’s mensen roepen tegenwoordig hoi hoi voordat ze de telefoon opleggen of afscheid van iemand nemen. Het spijt me zeer, maar hoi hoi krijg ik echt niet uit mijn mond. Hoi hoi heeft zoiets overdrevens, iets populairs dat ik dat mijn gesprekspartner niet wil aandoen. Op mij komt het soms ook over alsof iemand staat te juichen (hoi! hoi!) dat er eindelijk een eind is gekomen aan het onderonsje.

Misschien is het wel uit het Fries komen overwaaien, want bijna iedere Fries betrap ik op hoi hoi. Het is maar goed dat het volgende week weer gaat dooien. Van hoi hoi ga ik niet juichen en dus waardeer ik hem met een 7 op de irrischaal.

Een 86% stralendere huid

Enkele weken geleden was het weer raak: in een voorbijflitsende TV-reclame hoorde ik een cosmeticafabrikant beweren dat je met zijn smeersel een 86% stralendere huid krijgt.

Dat is interessant zeg! Mijn wetenschappelijk ingestelde geest vraagt zich dan direct af: hoe meet je stralendheid eigenlijk? En hoe stel je dan vast dat het 86% meer is dan voor het aanbrengen van het ongetwijfeld technologisch revolutionaire crxc3xa8metje?

Ik stel me dan voor dat een team van knappe mensen met brillen, witte laboratoriumjassen aan en evenzo witte tanden (want zo zien ze er altijd uit in TV-reclames) voor en na het aanbrengen van de crxc3xa8me de luminantie van de huid bepalen als die wordt beschenen door een geijkte lichtbron onder een van te voren vastgestelde hoek. En daar komt dan onomstotelijk een verschil van een aantal candela per vierkante meter uit die overeenkomt met 86%. Of toch niet?

Toch maar eens Googelen waar die 86% vandaan komt. De boosdoener (Lancxc3xb4me) was snel gevonden. De fabrikant heeft helaas geen laboratoriumtesten uitgevoerd, maar heeft maar liefst 51 vrouwen die de crxc3xa8me hadden gebruikt ondervraagd en 86% van die vrouwen vond hun huid na het gebruik van de crxc3xa8me stralender. Dat lijkt me een bijzonder representatieve steekproef, die de fabrikant alle reden geeft om op TV te roepen dat je huid 86% stralender wordt van deze crxc3xa8me. Aaaaaaaah!

Hoe dom denken ze bij Lancxc3xb4me wel dat hun TV-kijkend publiek is? Ik denk even dom als bij Nivea, die beweerde dat een crxc3xa8me met 15% pure zuurstof goed is voor je huid. Ook voor 86% stralender geldt: pseudowetenschappelijke nonsens en dus krijgt die ook een 100% stralende 8 op de irrischaal.

Gepiepeld

Als woorden in Van Dale staan, dan mag je ervan uitgaan dat het gebruik ervan normaal mag worden geacht. Toch krijg ik bij het horen van sommige van deze woorden onbestemde onderbuikgevoelens. Een goed voorbeeld daarvan is piepelen, of het vaker gehoorde voltooid deelwoord gepiepeld.

Als iemand zich benadeeld, aan de kant gezet of bedrogen voelt dan mag die zich volgens Van Dale met recht gepiepeld voelen, maar als ik iemand dat hoor zeggen lopen de rillingen over mijn rug. Ik vraag me af waarom. Misschien is het omdat het woord lijkt op people, en ik van sommigen vermoed dat ze werkelijk gepeopled bedoelen omdat het zo leuk klinkt. Ik denk dan direct aan gepeupel, waardoor het al een stuk minder leuk wordt.

Gepiepeld heeft ook een beetje een Pipo de clown-bijklank, waardoor ik iemand die zich gepiepeld voelt niet snel meer serieus kan nemen. Ik heb even op het internet gezocht naar gepiepeld, en ben al redelijk snel gekomen op enkele categoriexc3xabn mensen die dit woord gebruiken: Fortuynisten, de burgerij en voetballers. Ik zat dus niet eens zo heel erg mis met mijn associatie met gepeupel.

Ik wil niemand piepelen maar gepiepeld vind ik een buitengewoon lelijk woord met een populistisch tintje en daarom waardeer ik hem met een 6 op de irrischaal.

Voor de verderest

Waar halen mensen sommige uitdrukkingen toch vandaan? Ik blijf me verwonderen over en minstens evenzovaak ergeren aan uitdrukkingen die mensen eruitflappen zonder er bij na te denken.

Wat te denken van "Voor de verderest gaat het goed."

Wat? Verderest? Het woord verder heb ik wel eens eerder gehoord en ook de uitdrukking voor de rest komt me niet onbekend voor, maar verderest? Wat een foeilelijke spreektaal is dat zeg. Het is me opgevallen dat dit woord hoofdzakelijk in Brabant en Limburg wordt gebruikt, dus in een gemiddeld interview met een wielrenner of wielerploegleider hoor je dit non-woord minstens twee keer voorbijkomen. Op het internet kom je dit woord in twee spellingen tegen: verderest en verderrest. Maar lelijk blijft het.

Veel irritaal is spreektaal, maar dat neemt niet weg dat er eerst ook even nagedacht kan worden voordat er iets wordt gezegd. Voor de verderest maakt het me niet uit, maar voor de verderest krijgt van mij een 7 op de irrischaal.