Natuurlijk

Het is me zojuist gelukt om me vanwege drie verschillende redenen aan xc3xa9xc3xa9n woord te ergeren, en het kostte me ook niet eens zoveel moeite. Met me ergeren aan taal heb ik meestal toch al niet zo’n moeite, het gaat vanzelf! En dat terwijl ik altijd bijzonder positief ben.

Ter zake: het woord dat me driewerf irriteert (een multirritatiewoord dus) is natuurlijk. De meest voor de handliggende reden is dat het een veelgebruikt stopwoord is. Dat heeft geen verdere uitleg nodig. Ten tweede irriteert natuurlijk me omdat dit woord net als absoluut en het is zo dat een schijnzekerheid overbrengt. Als iemand zegt: "Dat is natuurlijk logisch", dan denk ik dat deze spreker of geen zin heeft in discussie, of echt denkt dat hij of zij gelijk heeft. Het gelijk hebben lijkt door het gebruik van natuurlijk zo vanzelfsprekend, maar ik vind het verdacht. Waarom is het nodig om overmatig zeker over te komen? Omdat je "natuurlijk" niet helemaal zeker bent van je bewering.

De derde reden om me aan natuurlijk te ergeren is het misbruik door de gezondheidsindustrie. Een tijdje geleden probeerde iemand me over te halen om voedingssupplementen te gaan verkopen via multi level marketing. Dat is een mooie (nou ja…) uitdrukking voor een pyramideconstructie en ook een uitstekende kandidaat voor een hoge score op de irrischaal. Naast het feit dat pyramideverkoop een infame en abjecte methode is waar je nooit aan moet beginnen: het argument dat mij moest overtuigen dat die producten echt werkten, was dat er uitsluitend natuurlijke ingredixc3xabnten in zitten. Dus een natuurlijk ingredixc3xabnt is altijd goed voor je? Nee dus. Wat dacht u van nicotine, cafexc3xafne, alcohol en opium? Allemaal natuurlijk. En dan hebben we het nog niet eens over de dosering: bij overdosering zijn veel natuurlijke stoffen giftig.

Natuurlijk scoort wegens zijn hoge multi-irritatiefactor natuurlijk hoog op de irrischaal, maar natuurlijk niet het hoogst, want er zijn natuurlijk nog irritantere woorden, dus ik waardeer hem natuurlijk met een 7 op de irrischaal.

Eclectisch

Wonen is hot. Je kunt de TV niet aanzetten of de stylisten en designers rollen je huiskamer binnen met allerlei – veelal ongevraagde – adviezen. Als je niet meegaat met de trends dan ben je niet hip. Wat? Heeft u nog steeds een retrobehangetje? Dat is zoooooo uit! U moet dit seizoen toch echt polkadots hebben hoor.

U raadt het al: ik heb een nieuwe irritaalbron aangeboord. De gemiddelde stylist kan geen normale Nederlandse zin meer produceren. Het lijkt wel of er minimaal xc3xa9xc3xa9n Engels woord per zin gebruikt moet worden, en ook minimaal xc3xa9xc3xa9n hip woord uit het vakjargon. Tegenwoordig telt je woonkamer pas mee als die eclectisch is ingericht.

Eclectisch! Wow, dat klinkt inderdaad wel machtig interessant! Dus voor morgen op het schoolplein of voor komend weekend op een verjaardag heeft u direct een goed gespreksonderwerp: "Mijn stylist heeft mijn woonkamer eclectisch ingericht". Dat moet wel garant staan voor openvallende monden en instant verhoging van je aanzien.

Maar wat heeft je stylist nu eigenlijk gedaan? De beste verklaring is: je stylist heeft maar wat gedaan. Hij of zij heeft willekeurig wat spullen en stijlen bij elkaar gegrist en dat tot een "evenwichtig" geheel gemaakt. Tuurlijk. De rekening zal ook wel op een eclectische manier opgesteld worden vrees ik.

Dus onthoud: hoe kun je van niets toch iets maken dat geweldig lijkt? Noem het eclectisch en niemand zal je bewering in twijfel trekken. Niet alleen het interieur is aan mode onderhevig, maar ook de woorden die hiervoor gebruikt worden. Ik vind het taalbederf in optima forma, dus ik waardeer eclectisch en aanverwante modewoorden met een 8 op de irrischaal.

Sun All in one Magic Shine

Deze week is de Loden Leeuw voor de meest irritante commercial uitgereikt. De twijfelachtige eer is te beurt gevallen aan Peijnenburg voor de TV-reclame met de rechtopstaande hondjes. Ik vind de Loden Leeuw een uitermate goed initiatief van Tros Radar. Eigenlijk zouden ze ook een top 10 van reclames met het meest irritante taalgebruik moeten maken.

Hier een suggestie die met gemak in de top 10 moet kunnen komen: Sun All in one Magic Shine.

Eerst een klein stukje historie: vroeger bevatten vaatwastabletten alleen wasmiddel. Ik schat zo’n jaar of 10 geleden is Sun, op de voet gevolgd door Calgonit, begonnen met een 3 in 1 tablet. Hier zat wasmiddel, zout en glansspoelmiddel in. Maar er kon nog meer in het tabletje gepropt worden: eerst een middel tegen glascorrosie (4 in 1), gevolgd door Extra Power (5 in 1), wat dat ook moge betekenen. Het klinkt in ieder geval erg sexy.

Toen begonnen de reclamemakers van Sun zich te realiseren dat ze, om geloofwaardig te blijven, niet eeuwig konden doorgaan met deze reeks. Bij ieder ingredixc3xabnt dat erbij kwam nam de ongeloofwaardigheid toe. Dus na ongetwijfeld veel brainstorm- en heisessies kwamen ze met het baanbrekende concept All in one! De Sun TV-reclame die destijds werd uitgezonden deed voorkomen dat alle andere fabrikanten de "productinnovatie" wilden voortzetten met 7 in 1, 11 in 1, 15 in 1 enzovoorts, terwijl Sun deze onzinnige reeks zelf begonnen was. Nee, Sun deed hier niet aan mee, want All in one is het antwoord op al uw vragen!

Toch hadden de reclamemakers iets verder moeten denken, want wat komt er na All in one? Niets zou je verwachten, want all betekent toch alles? Nee hoor, want sinds kort heeft Sun nu ook All in one Magic Shine! Blijkbaar waren ze toch vergeten de Magic Shine in alles te stoppen. Nu geeft het Sun tabletje niet alleen gewone glans (want die zat er al in), maar ook magische glans! Naast Magic Shine hebben ze nu ook All in one Extra Power. Hee, die zat er toch ook al in? Kennelijk kon de power nog extraxc3xabr.

En alsof dat nog niet genoeg is, kun je ook nog aparte Sun neutraliser en Sun machinereiniger kopen. Alles is dus niet echt alles. Ik weet al wat de volgende variant wordt: Sun All in one Super Nonsens!

Ik vind het een prestatie dat Sun zo’n karikatuur van zichzelf kan maken. Maar op mijn irrischaal stijgt Sun een punt met elk ingredixc3xabnt dat ze aan hun vaatwastabletjes toevoegen. Dat wordt dus 5 in 1 + Magic Shine + Extra Power = een 7 op de irrischaal.

Goeiemoggel

Ik heb nog nooit een nieuw woord gehoord dat zo snel is doorgedrongen tot het algemeen gebezigd Nederlands als goeiemoggel. Toegegeven, de reclame waaruit dit woord afkomstig is vind ik zeer geestig, maar blijkbaar vonden meer mensen dat en velen hebben goeiemoggel razendsnel geadopteerd.

Ook ik vond goeiemoggel aanvankelijk een erg leuk woord, maar het was onvermijdelijk dat het irritant zou worden. Er zijn maar weinig woorden bestand tegen overdosering zonder irritant te worden, dus goeiemoggel was bij voorbaat hetzelfde lot beschoren als goeiesmorgens.

Als mijn aardige collega iedere ochtend binnenkomt met een net iets te luid "Goeiemoggel!" dan stijgt ook iedere ochtend mijn ongerief. Ik kan er niets aan doen, maar ik kan mijn huiveringen bij het horen van dit woord niet meer onderdrukken.

Dus bij deze een vriendelijk verzoek aan iedereen die bij binnenkomst een vrolijk goeiemoggel het kantoor in slingert, snel een ander woord te verzinnen. En als dat nieuwe woord net zo irritant is, dan zal dat minstens ook een 8 op de irrischaal scoren.

Zeg maar

Laat ik 2008 eens nederig beginnen en de hand in eigen boezem steken. Ik moet u bekennen dat ik mezelf vaker dan me lief is betrap op het gebruik van zeg maar.

In een vluchtig gesprek of als ik iets aan iemand moet uitleggen, hoor ik mezelf mijn zinnen vaak afmaken met zeg maar. En hoe vaker ik het opmerk, hoe meer ik mezelf realiseer dat het verdraaid moeilijk is om van stopwoorden af te komen.

Waarom zeg ik toch zovaak zeg maar? Omdat ik zelf niet tevreden ben met mijn eigen uitlatingen? Laat ik niet al te nederig worden; ik ben best tevreden met mijn eigen uitspraken. Of ben ik misschien bang dat mijn in het algemeen goed geformuleerde uitspraken niet goed door mijn gesprekspartner worden begrepen? Tja, soms wel en soms niet. Of wil ik een deur openhouden voor andere meningen en invalshoeken en mijn bewering met een nonchalant zeg maar enigszins afzwakken? Mwja, vaak wel. Maar ik geef toe dat het meestal gewoon een stopwoord is. En daar denk je niet meer bij na.

Gelukkig zijn er nog een heleboel andere mensen die in een zwak moment ook even niet nadenken en dit redelijk irritante stopwoord ook gebruiken. Dit moet ik er uiteraard even bij vermelden om mijn eigen gemoed te sussen.

Mijn laatste goede voornemen voor het nieuwe jaar is zeg maar geen zeg maar meer te zeggen. Eigenlijk is het zeg maar heel eenvoudig: ik moet (en vele mensen met mij) zeg maar gaan nadenken bij wat ik zeg, maar zeg maar zal vast nog wel eens over mijn tong rollen. Zeg maar krijgt van mij zeg maar een 6 op de irrischaal. Ik zeg maar wat…