Statement

Tegenwoordig mag je alles zeggen en over alles een mening hebben. Ik vind dat sommigen, met name  populistische politici, dat tot ver over de grenzen van het fatsoen doorvoeren, maar dat terzijde.

Voor je mening uitkomen is aardig, maar dat is niet meer genoeg. Om geloofwaardig over te komen moet je tegenwoordig een statement maken. Als je een statement maakt dan kunnen eenvoudige stervelingen met gewoon een mening niet meer aan je tippen. Tegen statements is niets opgewassen. Een voorbeeld:

Spreker A: "Ik ben van mening dat de opwarming van de aarde een zorgelijke ontwikkeling is en dat we daar zo snel mogelijk iets aan moeten doen."
Spreker B: "Ik wil hier even een statement maken dat we samen de opwarming van de aarde kunnen stoppen!"

Wie komt hier geloofwaardiger over? Het onderbuikgevoel zegt spreker B, het verstand zegt spreker A. Maar wat voegt het woord statement hier aan betekenis toe? Niets. Het is alleen bedoeld om een kreet kracht bij te zetten en naar mijn mening (ja, ik heb een mening) een zwaktebod. Blijkbaar is je bewering niet sterk genoeg en heb je opblaaswoorden als statement nodig om het nog iets te laten lijken.

Wat ook aardig irritant is, is dat bedrijven tegenwoordig geen doel meer hebben, maar een mission statement. We proberen geen doelen meer te bereiken, maar we zijn op een missie, we gaan de wereld verbeteren en het leven van vele onwetenden hemels maken! Als dat geen statement meer is! Misschien ligt het aan mij dat ik hier braakneigingen van krijg.

Ik heb al niet zo’n gevoel voor mode, en het misbruik van statement door de modebranche maakt dat er niet beter op. In TV-programma’s als Pashion for Fashion en Project Catwalk moet je op z’n minst een statement maken met het jasje dat je aan hebt, anders kan het echt niet. Wat voor statement wil je dan maken? Dat je het aandurft om het jasje aan te trekken? Of dat je met dit jasje aan pas echt iemand bent die iets voorstelt? Doe alsjeblieft normaal zeg, het is gewoon een jasje, een kledingstuk met de functie je te beschermen tegen invloeden van buitenaf. En als je geluk hebt staat het je nog leuk ook. Niet meer en niet minder.

Statement krijgt van mij een 7 op de irrischaal. En dat is geen statement.

Advertenties

Niet machine

Laatst zat ik ten kantore van de Rabobank te wachten op een medewerker van de bank. Tja, en wat doe je dan om de tijd te doden? Je kijkt wat rond, je ogen dwalen langs folders, tussen lamellen door en over het bureau. Wat normaliter een volstrekt oninteressant object blijft, sprong nu in het oog. Op de nietmachine die op het bureau lag was een sticker geplakt met de tekst: "Niet machine Rabobank".

Ik kreeg de neiging om het apparaat in mijn zak te duwen omdat dit kennelijk niet een machine van de Rabobank was. Of vond de Rabobank misschien niet dat dit een machine was? De twijfel sloeg toe. Dit gecombineerd met mijn goede opvoeding weerhield mij ervan een diefstal te plegen, want ook als je iets meeneemt waarvan je niet weet van wie het is, pleeg je diefstal.

Het niet aan elkaar schrijven van samengestelde woorden komt zo vaak voor dat dit mij behoorlijk irriteert. Als ik van een collega het verzoek krijg om drie maandelijks een software matige aanpassing te doen, geef ik deze opdracht onherroepelijk terug. Ik weiger namelijk om drie keer per maand een matige aanpassing in mijn software aan te brengen.

Wellicht is dit storende spatiegebruik een gevolg van de voortdurende verengelsing van onze taal, want daar worden vrijwel alle samengestelde woorden los geschreven en is het aan de lezer om de betekenis uit de context van de zin te halen. In het Nederlands kan ik me groen en geel ergeren aan de overdosis spaties. Het initiatief van het Platform Signalering Onjuist Spatiegebruik (SOS) juich ik daarom zeer toe. Zij houden zelfs een jaarlijkse verkiezing van de onjuiste spatie. In 2007 was de winnaar "naakt model tekenen".

Niet machine en andere foute samen stellingen vind ik ge tuigen van een gebrekkige taal op voeding en daar om waardeer ik deze taal fouten met een 8 op de irri schaal.

Gratis?

U heeft waarschijnlijk wel eens een boek gekocht. Heeft de winkelmedewerker u toen gezegd: "Als u dit boek aanschaft, dan is het lezen daarvan gratis."?  Of heeft een kassamedewerker van een bioscoop u ooit beloofd dat wanneer u een bioscoopkaartje koopt, het kijken van de film daarna gratis is? Waarschijnlijk niet, want het is overduidelijk nonsens. Iedereen begrijpt dat wanneer je iets wilt kopen of een dienst wilt afnemen, dat dat geld kost.

Iedereen? Bij KPN klaarblijkelijk niet, want in de radioreclame die ik afgelopen week hoorde werd het volgende beweerd: "Zoekt u een telefoonnummer? Bel 1888 nummerinformatie, dan is het gesprek daarna gratis." Aan het einde van de commercial werd nog wel vermeld dat de kosten xe2x82xac 1,30 per gesprek waren. Noem dat maar gratis! Ik vind xe2x82xac 1,30 per gesprek gruwelijk duur. Ik vermoed dat KPN de boodschap wilde overbrengen dat het niet uitmaakt hoe lang je met de nummerinformatielijn belt voor je 1 euro 30. Alsof je een half uur aan de lijn blijft om na het verkrijgen van het nummer nog even met de KPN-medewerker te kletsen.

Niet alleen vind ik deze radioreclame misleidend, het misbruik van gratis vind ik stuitend. Voor niets gaat de zon op. Ik bel voortaan met 1850 voor nummerinformatie. Bij deze deel ik gratis een 7 uit aan KPN voor dit woordmisbruik. Het in bezit hebben van deze score is voor KPN daarna ook gratis.

Ten alle tijden

Ten algemenen nutte en ten gerieve van mijn taalgemoed noopt een telkenmale foutief geschreven en gesproken gezegde mij tot het ten enenmale rechtzetten van dit kwaad, zodat eenieder dit voorts ten eeuwigen dage correct zal gaan gebruiken. Te dezer zake wordt het kwaad hier belichaamd door ten alle tijden.

Hier te lande wordt deze uitspraak ten getale van duizenden mensen incorrect gebruikt. Ten voorbeeld zijn hier enkele varianten die ten gehore worden gebracht: ten alle tijden, ten allen tijde, ten alle tijde, ten allen tijden, te alle tijde, te alle tijden en te allen tijden. Er kan echter maar xc3xa9xc3xa9n juiste variant te berde worden gebracht en dat is te allen tijde.

Wellicht ben ik te goeder trouw als ik geloof dat mijn inspanningen ter bestrijding van dit woordmisbruik te gelegenertijd vruchten zullen afwerpen en dat ieder de juiste spelling en uitspraak van deze prachtige uitdrukking ter hand zal nemen. Te kwader ure zal ik ieder misbruik van te allen tijde ten genoege van taalminnend Nederland ter beoordeling een 8 toekennen op de irrischaal.

Hallootjes

Kent u dat? Sta je nietsvermoedend op een verjaardagsfeestje, word je subiet onpasselijk. Nee, niet van de drank of het eten, maar omdat iemand het nodig vond de kamer binnen te komen met een vrolijk "Hallootjes!". Dan moet ik echt moeite doen om mijn drankje binnen te houden.

De pleger van dit woordmisdrijf, die ik overigens niet kende, trakteerde alle aanwezigen dus op een lief, klein, knus, snoezig hallootje. Aaaaaaaaaaah! Geef je kind van twee een hallootje (en zelfs dan is het huiveringwekkend), maar stop mij dit gruwelijke woord alsjeblieft niet ongevraagd toe. Net als toedeledokie is dit populaire taal van de ergste soort. De eerste persoon die op mijn verjaardag binnenkomt met hallootjes, mag zijn kado inleveren en onmiddellijk rechtsomkeert maken.

Omdat politieke themapartijen tegenwoordig in de mode zijn, is het helemaal niet ondenkbaar dat er naast een Partij voor de Dieren ook een Partij tegen Taalbederf (de PTT) zou kunnen bestaan. Het voornaamste doel van de partij wordt wat mij betreft het onderbrengen van het gebruik van hallootjes in het wetboek van strafrecht. Ik ben mij nog aan het beraden op sancties. Het is wel jammer dat lijfstraffen inmiddels zijn afgeschaft, maar ik denk dat ik sterke argumenten heb om ze voor ultieme woordmisdrijven als deze weer in te voeren.

U begrijpt het al, hallootjes is het tweede woord dat van mij een 10 op de irrischaal krijgt. Bij deesjes.

Voetbal

Na de glorieuze overwinning van het Nederlands elftal op Kroatixc3xab, hoorde ik onze bondscoach in een interview zeggen: "Er stond veel voetbal op het veld".

Blijkbaar is er een nieuw zelfstandig naamwoord voetbal ontstaan dat een andere betekenis heeft dan het reeds bestaande zelfstandig naamwoord voetbal. Behalve een nieuwe versie van voetbal, is er ook nieuw werkwoord voetballen ontstaan met een andere betekenis dan het reeds bestaande werkwoord met dezelfde naam.

Het reeds bestaande zelfstandig naamwoord voetbal betekent namelijk het voetbalspel (of de bal waarmee je speelt) en het bestaande werkwoord voetballen betekent het spelen van voetbal. Dat is weinig verrassend. Maar als we de volgende uitspraken uit interviews beluisteren, dan kan daar niet de oorspronkelijke betekenis aan verbonden worden:

"In de eerste helft vergaten we te voetballen."
"Er stond veel voetbal op het veld."

Wat deed je dan in de eerste helft? Je team stond op een grasmat met kalklijnen in de vorm van een voetbalveld, vergezeld van 11 andere mensen in voetbaltenue, een scheidsrechter, twee grensrechters en een voetbalstadion vol voetbalfans, en je vergat te voetballen? Wat deed je dan? Picknicken? En wat staat er op het veld als er veel voetbal op staat? Veel voetbalspellen? Volgens mij wordt er altijd maar xc3xa9xc3xa9n spel tegelijkertijd gespeeld.

Met voetballen bedoelt men tegenwoordig blijkbaar goed voetballen, dus slecht voetballen is niet voetballen. En voetbal betekent tegenwoordig goede voetballers, dus gewone voetballers voetballen eigenlijk niet.

Ik vind het maar verwarrend allemaal. Stoxc3xafcijns geef ik voetbal en voetballen (in de taalbederfvariant) een ongenaakbare 5 op de irrischaal.

Niet te filmen

De Nederlandse taal is rijk aan woorden en gezegden om onze gevoelens van verbazing of ongeloof uit te drukken, zoals: Verdraaid! Ongelofelijk! Sapristi! Wel heb je ooit! Gunst! Och heden! Warempel! Blikskaters! Stuk voor stuk prachtige uitingen die onze taal zo mooi maken. Maar wat zegt de gemiddelde Nederlander tegenwoordig als hij iets niet kan bevatten? Niet te filmen!

Ik snap helemaal niets van deze uitdrukking. Als je het niet met een filmcamera kunt vastleggen is het dus zo onwaarschijnlijk dat het niet te geloven is? Geloof is volgens mij meer een overtuiging dan iets dat je wel of niet kunt vastleggen op een medium. Ik geloof bijvoorbeeld niet in Sinterklaas, maar ik kan hem wel filmen. Ook geloof ik niet dat speelfilms waar zijn, terwijl die al gefilmd zijn.

Waar komt deze gruwelijk lelijke uitdrukking dan vandaan? Ik weet het niet, maar steeds meer mensen kakelen elkaar onnadenkend na en vinden alles opeens niet te filmen. Zou er werkelijk iets zijn dat je niet kunt filmen? Duisternis bijvoorbeeld, want dat is het ontbreken van licht en filmen bestaat bij gratie van licht. Maar duisternis vind ik zeer geloofwaardig.

Het zal wel aan mij liggen, maar ik krijg jeuk bij het horen van niet te filmen. Ik vind het onthutsend, ongehoord, verbijsterend en affreus dat zoveel mensen deze uitdrukking in de mond nemen. Daarom waardeer ik niet te filmen met een 6 op de irrischaal.