Als (1)

Als een eenvoudig woord als als als voegwoord wordt misbruikt, word ik vals. Misschien komt het in andere delen van Nederland ook in het wild voor, maar in Noord-Holland hoor ik vaak dat als als of wordt gebruikt, bijvoorbeeld:

‘Ik zal nakijken als ik morgen om acht uur kan.’
‘Het lijkt wel als het gaat regenen.’

Als je zegt: ‘Ik zal nakijken als ik morgen om acht uur kan,’ dan zeg je eigenlijk: ‘Ik zal nakijken indien ik morgen om acht uur kan.’ Dus alleen als je morgen om acht uur kunt dan zul je het nakijken. Maar om te weten te komen of je morgen om acht uur kunt, zul je het toch eerst moeten nakijken. Dat is waar het gruwelijke misbruik van als toe kan leiden: je hebt jezelf in een taalkundige impasse gebracht.

Als je zegt: ‘Het lijkt wel als het gaat regenen,’ dan zeg je eigenlijk: ‘Het lijkt wel indien het gaat regenen.’ Dus alleen als het gaat regenen, lijkt het wel. Lijkt het wel op wat? Of lijkt het dan op wel? Heeft regen dan het vermogen om het op wel te laten lijken? Daar heb ik nog nooit bewijs van gezien, dus als maakt ook hier een onzin van een zin.

Als je me vraagt als ik nog irriscore geef, dan vraag ik je of je eerst de regels wilt lezen en daarna de vraag opnieuw wilt stellen. Als bestraffing krijg je dan een stuk als 7 op de irrischaal.

Voorwaarden en auteursrecht

De schrijver van irritaal.web-log.nl (www.irritaal.nl / http://www.taalergernissen.nl) is Ben van Balen, hieronder aangeduid met de auteur.

Alle (intellectuele) eigendomsrechten, waaronder in ieder geval begrepen de auteursrechten, met betrekking tot het format en de inhoud van deze website (de daarin opgenomen gegevens, afbeeldingen, geluiden, teksten, reacties en andere informatie) berusten uitsluitend bij de auteur. De inhoud van deze site mag alleen worden gebruikt voor persoonlijk gebruik. Zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur is het onder meer niet toegestaan de inhoud van deze website, of enig onderdeel daarvan, door te sturen, te verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, behalve voor zover strikt noodzakelijk is voor het gebruiken van deze website. De auteur behoudt zich deze rechten uitdrukkelijk voor.

De auteur heeft het recht, doch niet de plicht, om de toegang tot informatie te onthouden dan wel om informatie van deze site te verwijderen indien er, naar het uitsluitend oordeel van de auteur sprake is van (mogelijke) inbreuk op rechten van derden.

De auteur heeft tevens het recht om ingezonden materiaal in te korten en/of aan te passen en/of over te nemen en/of te citeren in andere uitgaves c.q. media. Dit geldt voor tekst-, muziek- en beeldmateriaal.

Vriend

Niet alleen geld is onderhevig aan inflatie. Ook sommige woorden in onze taal verliezen in rap tempo hun waarde. Vroeger betekende ultiem bijvoorbeeld nog ‘uiterst’, maar door overmatig en onoordeelkundig gebruik betekent het tegenwoordig slechts nog ‘enigszins’. Geweldig is gedevalueerd van ‘prachtig’ naar ‘wel aardig’ en optimaal is van ‘de beste manier’ afgegleden naar ‘voldoende’.

Een van de laatste slachtoffers van taalinflatie is vriend. Enkele jaren geleden kon je je vrienden nog op een hand, of misschien wel twee tellen, maar tegenwoordig is 168 vrienden op Hyves niet meer dan gemiddeld. 

Wat versta jij onder een vriend? Voor mij is een vriend iemand waarvoor je genegenheid voelt of waar je een sterke verbintenis mee hebt. Kun je een dergelijke verstandhouding met 168 medehyvers tegelijkertijd hebben of onderhouden? Dat lijkt me niet. Een vriend op Hyves, Facebook, of welke netwerksite dan ook, is meestal niet meer dan een kennis, een oud-klasgenoot of een ex-collega.

Het verbaast me dan ook niets dat ‘ontvrienden‘ dxc3xa9 trend van 2009 wordt. Het blijkt dat veel mensen in Amerika gewillig tien ‘vrienden’ opgeven voor een Whopper. In het licht van de oorspronkelijke betekenis van vriend zou dit fenomeen eigenlijk ‘ontkennissen’ moeten heten, maar zelfs ontvrienden is een inflatiewoord.

Om me te ontirriteren laat ik al mijn vrienden en kennissen weten dat vriend een vriendelijke 6 op de irrischaal verdient.

Een korte pauze

Het bloggen staat even stil. Dat geeft me de tijd om een aantal stukken te schrijven die wel in het boek komen, maar niet op de weblog. Dat is een beloning voor de mensen die straks besluiten mijn boek te kopen. De laatste loodjes wegen niet zwaar, maar leggen wel gewicht in de (irri)schaal.