Mensenmens

Vroeger was het overzichtelijk: je had ochtendmensen, avondmensen, kattenmensen en hondenmensen. Je kunt vaak op gevoel inschatten wat iemand is. Als je iemand voor het eerst ontmoet voel je al snel aan of het een ochtendkattenmens, een ochtendhondenmens, een avondkattenmens of een avondhondenmens is. Voor zover ik weet kent Nederland in de persoon van Jules Deelder xc3xa9xc3xa9n officieel nachtmens in zijn hoedanigheid als nachtburgemeester van Rotterdam.

Maar er is onlangs een nieuw soort mens ontstaan, de mensenmens (of het mensenmens als je minachtend over een vrouw spreekt). Lees de vacatures in de krant er maar op na: je moet op zijn minst een mensenmens zijn om ook maar in overweging te worden genomen voor de functie. Zo ook bij de recente verkiezingen van de (dag)burgemeesters van Utrecht en Rotterdam. "Wat? U is geen mensenmens? Probeert u het dan eens in Den Helder of Heerlen."

Als tegenwicht voor de verharding van de maatschappij blijkt het gunstig om jezelf als een warm, innemend, empathisch en liefdevol wezen te profileren. Dat kan ik nog verdragen, maar neemt u mij niet kwalijk dat ik bij het horen van mensenmens van walging tenonder ga in een roze roes van volmaakt knusse Libellewarmwolligheid.

Ik vind de aanwezigheid van andere mensen ook prettig, maar ik hoef me niet altijd te wentelen in het warme bad van de nabijheid van anderen. Ik voel me volkomen tevreden als ochtendkattenmens. In dat hokje wil ik wel ingedeeld worden. Niets ten nadele van mensen die zich mensenmens voelen, maar mensenmens krijgt van mij een 9 op de irrischaal. Zo lang ze zich maar geen xc3xbcbermensen gaan voelen.

Centjes

Pasgeleden was in het nieuws dat het ministerie van Defensie al tientallen jaren de onderhoudskosten betaalt van De Groene Draeck, het houten zeilschip dat koningin Beatrix in 1957 voor haar 18de verjaardag cadeau kreeg van het Nederlandse volk. In alle media verschenen verontwaardigde berichten over deze kwestie.

De verontwaardiging snapte ik niet helemaal, want ons koningshuis bestaat bij gratie van overheidsfinanciering en dat is zacht gezegd al een tijdje het geval. Maar dit punt wil ik laten rusten; waar ik het over wil hebben is het interview dat ik hierover hoorde op Radio 1. De naam van de deskundige die werd gexc3xafnterviewd heb ik helaas niet gehoord, maar deze maakte een vergelijking met het Britse koningshuis, dat in tegenstelling tot het Nederlandse wel eigen inkomsten genereert. Hij formuleerde dat als volgt: "De Britse koningin stelt bijvoorbeeld haar paleis open voor het publiek waardoor er ook centjes binnenkomen."

Centjes? Dat zeg ik tegen mijn 5-jarige dochter als ik het over geld heb. En dan nog zeg ik vaker geld dan centjes. De Britse koningin lijkt ineens een stuk onschuldiger wanneer ze centjes verdient in plaats van geld. Ach gut, die aardige koningin Elisabeth (die tot de rijksten der aarde gerekend mag worden) verdient centjes, zodat het niet zo erg meer is dat het koningshuis het Britse volk jaarlijks miljoenen kost. Gatverdamme, wat een smakeloos excuuswoord is dit zeg.

Net als In het zonnetje is dit verkleinwoordmisbruik van een hele erge soort. Wat mij betreft is deze een 7 waard op de irrischaal.

In het zonnetje

Nu we in de staart van de zomer – die eigenlijk geen zomer genoemd mag worden – en nog net in de komkommertijd zitten, is deze wel toepasselijk. Waar ik me behoorlijk aan kan storen is overmatig gebruik van verkleinwoorden, zeker als deze betrekking hebben op kinderen.

Veel ouders maken zich er schuldig aan, maar ook dames- en oudertijdschriften. Bijvoorbeeld als een ouder tijdens een barbeque bij zijn kind informeert of dat nog een stukje vlees wil, vraagt hij (maar meestal zij) niet: "Wil je nog een stukje vlees?", maar: "Wil je nog vleesje?", of nog erger: "Wil je nog vleesie?". Tijdschriften voor ouders maken zich vaak schuldig aan hevig irritante uitspraken als "Hij heeft krampjes in zijn buikje." OK, dat ze buikje zeggen daar kan ik nog net in komen, zijn buikje is klein omdat hij zelf klein is. Maar krampjes? Wat is het verschil tussen kramp en krampjes? Het klinkt alsof krampjes liever zijn dan gewoon kramp. Ik weet niet of het kind in kwestie het daarmee eens zal zijn.

Maar wat het toppunt van verkleinwoordmisbruik is, is wat fabrikant Zwitsal op zijn zonnebrandcrxc3xa8me voor kinderen zet: "In het zonnetje". Is de zon voor kinderen misschien kleiner dan voor volwassenen? Blijkbaar zitten kinderen in het zonnetje en volwassen in de zon, want "In het zonnetje" heb ik nog nooit op gewone zonnebrandcrxc3xa8me zien staan. Laten we voor het gemak aannemen dat het gemiddelde kind ongeveer twee keer zo klein is als een volwassene. Naar verhouding is de zon voor kinderen dus twee keer zo groot als voor volwassenen. Dus als er iemand in het zonnetje mag zitten, dan is het een volwassene!

Dus alsjeblieft ouders, journalisten en andere kindlievenden, denk eerst even na voordat je dit soort misselijkmakende taal uitroept. Totdat jullie je leven beteren geef ik zonnetje en aanverwante verkleinwoorden een 7 op de irrischaal.