Kansloos

Aangezien mijn vorige irritatie omtrent kansrekening niet door iedereen goed werd ontvangen, bekijk ik het nu van de andere kant van het spectrum. Niet 100% maar 0%. Kansloos dus.

Hoe vaak hoor je een sportcommentator bij een benutte penalty (of zo je wilt, strafschop) niet roepen dat de keeper kansloos was? Vrijwel altijd. Dat vind ik zeer vreemd. Als de keeper werkelijk kansloos was, dan zou het volkomen uitgesloten zijn dat hij de bal zou tegenhouden en was het dus compleet zinloos dat hij tussen de doelpalen ging staan. Hij had dan net zo goed bij zijn medespelers buiten het zestienmetergebied kunnen gaan staan, maar ik betwijfel of zijn trainer en supporters hem dat in dank hadden afgenomen.

Niet alleen in het voetbal bezondigen sportcommentatoren zich aan deze statistische onjuistheid. Ik lees ook geregeld berichten als: ‘Nadal laat Petzschner kansloos‘. Als dat zo was, waarom zouden beide heren deze wedstrijd dan nog spelen? Als Petzschner kansloos is dan heeft Nadal van te voren al gewonnen.

Voorafgaand aan een penalty heeft een keeper, zolang hij in het doel staat, altijd een kans om de bal tegen te houden. Ook twee tennissers die een wedstrijd tegen elkaar spelen hebben voorafgaand aan de wedstrijd beide een kans om te winnen, hoe klein die kans voor een van beiden ook is, maar die kans is nooit 0%.

Sportcommentatoren constateren altijd achteraf dat de kans 0% was. Dat is makkelijk zeg. Als een penalty wordt benut dan is de keeper achteraf altijd kansloos om de bal te stoppen, want die ligt al in het doel. Net zo makkelijk is het om achteraf te constateren dat de keeper feilloos was als hij een penalty heeft gestopt. Kansrekening over het wel of niet optreden van een gebeurtenis heeft alleen waarde voorafgaand aan die gebeurtenis.

Ik acht sportverslaggevers niet kansloos om hun uitspraken over kansrekening te verbeteren, maar de kans dat ze dat doen acht ik niet groot. Er is 100% kans dat de 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9 en 10 kansloos zijn als ik kansloos straks een waardering op de irrischaal geef. Oeps, ik heb het al gedaan.

(met dank aan Joop van Hulst)

Advertenties

Completer

Albert Mantingh: ‘Jacco, wie vind jij de meest complete speelster van de twee: Serena of Venus?’
Jacco Eltingh: ‘Ik vind Serena completer dan Venus.’

Het commentaar wordt afgekapt door het reclameblok, want de game is afgelopen. Normaal schakel ik dan snel over, maar nu niet. De pauzes tussen de games zijn gelukkig kort en de reclameblokken dus ook. Dit keer probeert Opel auto’s aan te prijzen met de tekst: ‘De meest complete deal maakt u bij Opel.Hier vindt u een ruime keuze aan speciale modellen die nu stuk voorstuk extra compleet zijn uitgerust.

Het zal wel aan mij liggen, maar ik dacht dat compleet ‘helemaal’ of ‘volkomen’ betekende. Compleet duidt dus een uiterste, een maximum aan; er bestaat niets dat meer is dan datgene dat met compleet wordt aangeduid. Kennelijk zit ik mis, want compleet kan blijkbaar completer. Completer dan completer is extra compleet en de overtreffende trap van extra compleet is blijkbaar het meest compleet.

Als er niets completer is dan meest compleet, dan zijn compleet, completer en extra compleet overbodig geworden, want er kan maar xc3xa9xc3xa9n ding het maximum zijn. Ik zal Ruud Hendrickx verzoeken deze woorden uit de Van Dale te verwijderen. Misschien dat ik zo weer in een goed blaadje kom bij de hoofdredactie.

Alle overstijgingen van compleet vind ik complete onzin, dus als iemand het in zijn hoofd haalt iets het meest compleetst of extra completer te vinden, dan kan die van mij een meest extra completerste 8 op de irrischaal verwachten.

Wij

Na het roemloze vertrek van Van Basten als coach van Ajax wil ik de beste man toch nog even wat eer gunnen. Naast balvirtuoos is hij namelijk ook taalvirtuoos.

Niet alleen heeft San Marco een nieuw werkwoord voetballen en een nieuw zelfstandig naamwoord voetbal uitgevonden, maar ook het pluralis vanbastatis, niet te verwarren met pluralis majestatis.

Als trainer duidde Van Basten zichzelf steevast met wij of we aan, getuige de volgende citaten:
‘Het is nog niet zodanig dat we hebben besloten Van Nistelrooy er weer bij te halen.’
‘We kijken puur naar wat een speler op het veld laat zien. Punt.’
‘We geven de voorkeur aan andere spelers.’

Er zijn niet veel mensen die het pluralis majestatis mogen gebruiken. Alleen monarchen, bisschoppen en pausen hebben dat voorrecht. Vertegenwoordigers van God op aarde dus. Als voetbalgod is Marco een afgod, dus het aflaffen van het pluralis majestatis tot pluralis vanbastatis past hem wel. Helaas is deze status hem wel als voetballer maar niet als trainer toe te kennen.

Maar bij zijn vertrek bij Ajax zei van Basten: ‘Ik heb gefaald.’ Zijn mytische en verheven persoonlijkheid was met luid geraas ter aarde gestort en dat bracht zijn bescheidenheid weer naar boven. ‘Ik heb gefaald,’ zei hij. Dat siert Marco.

Ondanks een 6 op de irrischaal voor de pluralis vanbastatis wens ik jullie een goede toekomst, Marco.

Dat zou zomaar kunnen

Wat doe je als je mening wordt gevraagd over iets dat je niet weet, niet kunt verklaren of niet kunt bewijzen? Veel mensen wringen zich in allerlei bochten om te verhullen dat ze geen goed antwoord kunnen geven en komen dan met omslachtige en wollige verhalen. Steeds meer mensen maken zich er echter gemakkelijk vanaf met xe2x80x98dat zou zomaar kunnenxe2x80x99.

Mensen kunnen er moeilijk tegen met onzekerheden te leven. Zodra ze worden geconfronteerd met iets dat ze niet kunnen verklaren, slaat weten al snel om in geloven. Als je iets gelooft hoef je het namelijk niet meer uit te leggen, maar kun je je beroepen op door hogere machten ingegeven waarheden. Met een snel xe2x80x98dat zou zomaar kunnenxe2x80x99 kun je het dus aan de voorzienigheid overlaten om te bepalen of ietswel of nietwaar is.Wegwerpbewijs vind ik dat.

Ik ben iets pragmatischer, wetenschappelijker en minder naxc3xafef ingesteld. Ik probeer waar mogelijk bewijzen te vinden en causale verbanden te zien, oorzaak en gevolg. Als er iets is dat ik niet kan verklaren, dan durf ik daar recht voor uit te komen en vind ik het geen enkel probleem om nog een onzekerheid aan mijn leven toe te voegen.

Een andere, zeer populaire toepassing van dat zou zomaar kunnen is het standaard antwoord in interviews, dat vooral wordt gehanteerd door voetbaltrainers. Het begon naar mijn idee een jaartje geleden toen ze het gingen zeggen als ze iets nog niet wilden prijsgeven, maar daarmee toch al prijsgaven dat het ging gebeuren. Deze kreet bleek zo besmettelijk dat je hem inmiddels dagelijks
minstens tien keer op radio en tv hoort. Het is uitgegroeid tot een regelrechte taalepidemie.

x0cVan dat zou zomaar kunnen krijg ik spontaan hevige jeuk op allerlei niet nader te noemen plekken, dus het zou niet zomaar kunnen dat ik dat zou zomaar kunnen waardeer met een 10 op de irrischaal, omdat ik dat bij dezen doe.

Medalje

Om maar even in het Olympische te blijven: in de afgelopen week heb ik verschillende mensen horen zeggen dat er medaljes gewonnen kunnen worden tijdens de spelen. Dennis van der Geest bijvoorbeeld.

Friezen mogen medalje zeggen, want zo luidt medaille in het Fries. Maar alle overige Nederlanders vergeef ik deze lelijke verhaspeling niet. Zeg desnoods erepenning, maar alsjeblieft geen medalje. Neem een keelpastielje en probeer het nog eens goed uit te spreken. Echt waar, het is niet moeilijk.

Ik kan nu de obligate opmerking maken dat medalje wat mij betreft geen medaille verdient, en dat doe ik dan ook. Wel verdient het een 6 op de irrischaal.

Olumpische spelen

Eergisteren zag ik op het NOS-journaal de opening van de spelen voor de sporters zelf. Dat wordt op kleinere schaal gevierd dan de officixc3xable opening van vandaag, maar de feestvreugde was er niet minder om. Alle aanwezigen waren zeer bereid om voor de microfoon van de NOS-verslaggever te zeggen dat ze eigenlijk niets te zeggen hadden, dus mijn aandacht begon al wat te verslappen. Totdat iemand (ik vermoed gezellige Erica maar ik weet het niet zeker) het had over de Olumpische spelen.

Olumpische spelen, dat is interessant. Waarom spreken we woorden waar een y in voorkomt uit als "ie" of "xc3xaf" (lymfeklier, lynx, systeem, analyse) maar spreken sommigen deze letter alleen in het woord Olympisch uit als "u" (als in mus)? Een verklarende theorie zou het hete aerdappelsyndroom kunnen zijn. Als je in Neiderland of Uiropa woont, dan ga je ook naar de Olumpische spelen. Gezien Erica’s politieke achtergrond zou deze theorie kunnen kloppen, maar ik heb verder weinig hete aerdappels aan haar adem zien ontsnappen.

Een andere theorie zou Olumpisch als germanisme bestempelen. De Duitsers spreken de y vaak uit als u (als in Utrecht), bijvoorbeeld tupisch en suusteem. Verdere bewijzen voor deze theorie heb ik nog niet gevonden, dus hier is verder onderzoek voor nodig.

Ik hou het maar op, zoals bij veel irritaal het geval is, ongebreidelde interessantdoenerij. De dysfonische hete aerdappel is hier een symptoom van. U weet inmiddels wel dat ik dat slecht kan velen, dus ook het quasi-chique Olumpisch kan zich verheugen op een irriscore. Met enig xc3xa7unisme en weinig sumpathie geef ik Olumpisch een 7 op de irrischaal.

Voetbal

Na de glorieuze overwinning van het Nederlands elftal op Kroatixc3xab, hoorde ik onze bondscoach in een interview zeggen: "Er stond veel voetbal op het veld".

Blijkbaar is er een nieuw zelfstandig naamwoord voetbal ontstaan dat een andere betekenis heeft dan het reeds bestaande zelfstandig naamwoord voetbal. Behalve een nieuwe versie van voetbal, is er ook nieuw werkwoord voetballen ontstaan met een andere betekenis dan het reeds bestaande werkwoord met dezelfde naam.

Het reeds bestaande zelfstandig naamwoord voetbal betekent namelijk het voetbalspel (of de bal waarmee je speelt) en het bestaande werkwoord voetballen betekent het spelen van voetbal. Dat is weinig verrassend. Maar als we de volgende uitspraken uit interviews beluisteren, dan kan daar niet de oorspronkelijke betekenis aan verbonden worden:

"In de eerste helft vergaten we te voetballen."
"Er stond veel voetbal op het veld."

Wat deed je dan in de eerste helft? Je team stond op een grasmat met kalklijnen in de vorm van een voetbalveld, vergezeld van 11 andere mensen in voetbaltenue, een scheidsrechter, twee grensrechters en een voetbalstadion vol voetbalfans, en je vergat te voetballen? Wat deed je dan? Picknicken? En wat staat er op het veld als er veel voetbal op staat? Veel voetbalspellen? Volgens mij wordt er altijd maar xc3xa9xc3xa9n spel tegelijkertijd gespeeld.

Met voetballen bedoelt men tegenwoordig blijkbaar goed voetballen, dus slecht voetballen is niet voetballen. En voetbal betekent tegenwoordig goede voetballers, dus gewone voetballers voetballen eigenlijk niet.

Ik vind het maar verwarrend allemaal. Stoxc3xafcijns geef ik voetbal en voetballen (in de taalbederfvariant) een ongenaakbare 5 op de irrischaal.